طبقه بندی:
گونه ها :
Tuber aestivum
Tuber brumale
Tuber gibbosum
Tuber himalayensis
Tuber magnatum
Tuber melanosporum
Tuber mesentericum
Tuber oregonense
Tuber sinensis
|
آسکومیکوتا
|
| |
| |
|
حدود ۳۰۰۰۰ گونه در این گروه وجود دارد. بیشتر آنها کودرست هستند و نقش مهمی در تجزیهی مواد سخت مانند سلولز، چوب و یا کلاژن دارند. قارچ فنجانی (کپک قرمز نان) نمونهای از این قارچهاست. بعضی از قارچهای آسکومیست انگل گیاهاناند. ارگوت (Ergot) نوعی آسکومیست است که غلات را آلوده میکند.
مخمرها، آسکومیستهای تک سلولی هستند؛ اما بیشتر آسکومیستها از نخینههای با دیوارهی عرضی تشکیل شدهاند.
علت نامگذاری این گروه بهدلیل تشکیل ساختارهای تولید مثلی کیسهای شکلی بهنام آسک (Asc) است. این آسکها هنگام تولید مثل جنسی تشکیل میشوند.
در آسکومیستهای پرسلولی آسکها درون اندامهایی بهنام آسکوکارپ (Ascocarp) تشکیل میشوند. آسکورکاپ دارای نخینههای نازایی است که از آسکها حفاظت و حمایت میکنند.
|
|
تولید مثل آسکومیستها
|
| |
| |
|
تولیدمثل غیر جنسی
تولید مثل غیر جنسی روش معمول تولید مثل در آسکومیستهاست. هنگام تولید مثل غیر جنسی هاگهایی بهنام کونیدیوسپور (به اختصار کونیدی) تشکیل میشود.
اندازه و شکل این هاگها متفاوت است. کونیدیها مستقیما در راس تغییرشکل یافتهی نخینهها تشکیل میشوند.
مخمرها گروهی از آسکومیستها هستند که از طریق جوانهزدن تولید مثل میکنند.
تولید مثل جنسی
تولید مثل جنسی با مراحل ادغام هستهها، تشکیل تخم، تقسیم میوز و سرانجام تشکیل هاگهایی که در محیط پراکنده میشوند، همراه است.
قارچها دسته ای از ارگانیسمهای عالی هستند که بواسطه تفاوتهای زیر از گیاهان و جانوران مجزا میشوند:
- سلولهای قارچی دارای دیواره سلولی از جنس کیتین و گلوکان می باشند. در حالیکه سلولهای حیوانی فاقد دیواره سلولی بوده و دیواره سلولی گیاهان بطور عمده از سلولز ساخته شده است.
- قارچها برخلاف گیاهان هتروتروف بوده و قادر به فتوسنتز نمی باشند. مواد مورد نیاز قارچها با ترشح آنزیمهای خارج سلولی هضم و سپس جذب سلول می شود.
- قارچها از نظر ساختاری ساده تر از گیاهان وجانوران هستند. تمایز سلولی و تشکیل بافت و اندام در این ارگانیسمها وجود ندارد، بلکه سلولهای رشته ای یا مخمری منفرد، واحد ساختمانی قارچها را تشکیل می دهند.
قارچها ارگانیسمهای یوکاریوتیک هتروتروف هستند که برای تامین نیازمندیهای رشد به ترکیبات آلی از پیش ساخته بعنوان منبع کربن نیازمندند. هسته قارچها واجد چندین کروموزوم و یک هستک می باشد. دیواره سلولی قارچها حاوی پلیمرهای پلی ساکاریدی کیتین، کیتوزان، گلوکان، مانان و درموارد خاص، سلولز است. قارچها معمولاً از باکتریهای رشته ای بدلیل اندازه بزرگتر و مقاومت نسبت به عوامل ضد قارچی نظیر آمفوتریسین B و فلوسیتوزین به آسانی قابل تشخیص هستند. بعلاوه قارچها برخلاف باکتریها مورد حمله باکتریوفاژها واقع نمی گردند.
|
آسکوسپور
تولید آسک و آسکوسپور در قارچهای زیرشاخه آسکومیکوتینا صورت می پذیرد. دستگاه جنسی نر (آنتریدیوم) وقتی در نزدیکی جفت سازگار خود قرار گیرد در اطراف ساختمان ماده (آرکگونیوم) پیچ می خورد و پلاسموگامی با ترکیب سلولها و از طریق شکستن دیواره سلولها انجام می گیرد. هسته نر بدرون آرکگونیوم مهاجرت می کند و یک جفت هسته وارد انشعاب هیف مشتق شده از آرکگونیوم می گردد. این انشعابات را بنام هیفهای آسک زا می خوانند. یک جفت هسته به انتهای هیف مهاجرت می کند و هیف شکل خمیده ای پیدا می کند، که بنام قلاب کروزیر خوانده می شود. هرکروزیری به سه سلول تقسیم می شود: گردن که یک هسته دارد، قسمت خمیده (وسط) دو هسته دارد و قسمت انتهایی که یک هسته ای است.
هسته های قسمت خمیده یا قسمت وسط ترکیب می شود و ایجاد هسته دیپلوئید می نماید. این سلول را سلول مادر آسک گویند، که طویل می شود و به یک آسک تبدیل می گردد و با تقسیم میوز آسکسپورها را ایجاد می نماید. سلول انتهایی و گردن همراه با هسته هایشان با یکدیگر ترکیب میشوند، سلول حاصله طویل می گردد و یک قلاب کروزیر جدید ایجاد می نماید و تمام مراحل فوق مجدداً تکرار می شود و تا زمانی این عمل ادامه می یابد که میسلیوم مجاور توسعه یابد و یک شبکه گسترده ای در اطراف سلولهای ایجاد کننده آسک بوجود آورد. به این شبکه آسکوکارپ یاFruiting bodies گویند.
در برخی از آسکومیستها مثل مخمر آبجو آسکوکارپ ایجاد نمی شود. آسکوکارپ در قارچهای مختلف آسکومیست ممکن است به اشکال زیر مشاهده گردد:
ژیمنوتشیوم: در مرحله جنسی درماتوفیتها پوشش آسکها یا آسکوکارپ بصورت بافت مشبک و سستی است که اسپورها می توانند از بین منافذ آن خارج شوند. به اینگونه آسکوکارپها ژیمنوتشیوم گویند.
کلستوتشیوم: در قارچهایی مثل آسپرژیلوس، پنیسیلیوم و غیره آسکوکارپ کاملاً مسدود است و با شکستن دیواره آن، آسکوسپورها خارج می گردند. این نوع آسکوکارپ را کلیسوتشیوم می خوانند.
پری تشیوم: در مرحله کامل برخی قارچها، آسکوکارپ واجد دهانه (اوستیول) می باشد که از این طریق آسکسپورهای بالغ می توانند خارج گردند. به این نوع آسکوکارپ پری تشیوم اطلاق می شود.
آپوتشیوم: در قارچهای فنجانی مشاهده می گردد. آسکوکارپ در این قبیل قارچها کاملاً باز است و به اصطلاح فرم فنجانی دارد. به این شکل آسکوکارپ آپوتشیوم گویند.
در برخی از قارچها مثل پیدرا هورتئی، آسکوسپورها در توده ای از میسلیوم شبیه به استروما بنام آسکوستروما قرار می گیرند. اسکوستروما در بیماری پیدرای سیاه در اطراف ساقه مو قابل مشاهده است.
راسته پزیزالس
این راسته شامل 16 خانواده ، 199 جنس و 1683 گونه است که شامل تعدادی از گونه های مهم اقتصادی همچون morels ، دنبلان سیاه و سفید و دنبلان صحرایی می شود .
راسته پزیزالس ساپروفیت ، مایکورایزال یا انگل گیاهان هستند . گونه های ان روی خاک ، چوب ، برگ و پهن رشد می کنند
اکثر گونه ها در مناظق معتدل و مرتفع یافت می شوند .
اعضای این راسته بوسیله asci که به طور تیپیکال با پارگی در قسمت انتهایی یا درپوش ها باز می شود ، مشخص می شوند .
سایز آپوتسیا از کمت از یک میلی متر تا حدود 15 سانتی متر می تواند باشد و ممکن است پایه دار یا بی پایه باشد . آسکوسپورها تک سلولی و و دارای تقارن دوطرفه هستند و در برخی گونه ها دارای تزییناتی در سطحشان می باشند که مانند زگیل یا برامدگی است .
بافت اسکوماتا اغلب گوشتی و شکننده است .
اگرچه اغلب گونه ها تنها در حالت تلومورفیک هستند اما برخی گونه ها هم آنامورف هستند .
ویژگی های قارچ های ای راسته عبارتند از:
اسکوکارپ به اشکال مختلف هستند و در روی یا زیر زمین تشکیل می شوند .
اسک ها یا دریچه دار هستند که اسکوسپورها با فشار از انها خارج می شوند یا کروی هستند و دیواره انها ناپایدار است و اسپورها به طور غیر فعال ازاد می شوند .
دریچه ممکن است در انتها یا در زیر انتهای اسک باشد . گاهی اسک ها به وسیله شکافی در بالا باز می شوند .
بعضی از این قارچ ها اسکوکارپ ندارند .
بیشتر اعضای این راسته منفذ دیواره عرضی انها جسم ورونین دارد .
مطالعات مولکولی نشان می دهد که دیسکومیست های زیر زمینی با قارچ های این راسته خویشاوندی دارند .
peziza ، tuber و morchella از جنس های ان هستند .
جنس پزیزا
پزیزا جنس بزرگی از قارچ های فنجانی ساپروفیت است از خانواده پزیزاسه . که تولید اپوتسیوم های انفرادی یا گروهی ، بدون پایه یا پایه دار کوچک تا بزرگ نرم و گوشتی می نماید . اپوتسیوم های فنجانی شکل قارچ غالبا در سطح خاک وگاهی مدفون در خاک به رنگ های مختلف غالبا سفید ، قهوه ای یا قرمز رنگ با سطح داخلی تیره تر می باشند اسک ها دارای دریچه ( operculum ) و با قرار گرفتن در محلول ید نوک انها ابی می شود( نوک اسک ها amyloidمی باشد ) .
اسک ها استوانه ای کشیده و تدریجا به طرف قاعده از قطر انها کاسته می شود . هر اسک دارای هشت اسکوسپور در یک ردیف ، بی رنگ تا رنگ روشن یک سلولی و بیضوی است و سطح خارجی اسکوسپورها صاف یا ناصاف و دارای پارافیزهای دیواره دار با نوک متورم می باشند .
ویژگی مهم قارچ های این جنس به شرح زیر است :
آپوتس فنجانی ، تا بشقابی منفرد یا دسته ای ، با یا بدون پایه ، به قطر تا 10 سانتی متر ، معمولا سطحی ولی در مواردی در آغاز تشکیل ، فرورفته در خاک است .
سطح آپوتس ها صاف ، فرورفته ، گاهی مسطح ، و به رنگ های مختلف دیده می شوند .
پارافیزها نخی با دیواره عرضی ، راست یا خمیده و در انتها پهن تر هستند .
آسک ها یک غشایی ، استوانه ای و دارای 8 اسکوسپور هستند .
اسکوسپورها شفاف تا نیمه شفاف ، یک سلولی ، بیضوی یا تقریبا کروی ، صاف یا دارای نقش و نگار هستند و در آسک در یک ردیف مستقر می باشند .
در خاک های مرطوب چوب در حال فساد ، پهن و محل هایی که در آن آتش سوزی شده یا فت می شوند .
جنس مارچلا
این جنس از خانواده مارچلاسه بوده و اسکوکارپ آن از نوع اپوتسیوم پایه دار به صورت راست با کلاهک مخروطی یا کروی و اسفنج مانند می باشد . در سطح کلاهک حفرات فراوان به رنگ زرد تا قهوه ای مملو از اسک و پارافیز دیده می شود .
پایه اپوتسیوم معمولا زرد رنگ شکننده و توخالی ، در قسمت قاعده متورم وگاهی دارای شیار طولی .
نوک اسکها در محلول ید ابی نمی شود . اسک ها دریچه دار و هر اسک حاوی 8 اسکوسپور شفاف یک سلولی و بیضوی می باشد .
در لابه لای اسک ها پارافیزهای منشعب و دیواره دار با نوک گرزی شکل دیده می شود . بعضی گونه های مارچلا جز معروف ترین قارچ های خوراکی محسوب می شوند .
یک جنس از قارچ های خوراکی است که بخش بالایی آن شبیه لانه زنبور است .
ویژگی های مهم این جنس به شرح زیر است :
آسکوما عمودی پایه دار و منفرد است . کلاهک ان اسفنجی ، مخروطی یا تخم مرغی با برجستگی های شبکه ای که قسمت های فرورفته کلاهک را پوشیده از برلایه هستند از هم جدا می کنند . آپوتس ها به رنگ های قهوه ای متمایل به زرد تا قهوه ای دیده می شوند . پایه آسکوما تو خالی ، شکننده ،تقریبا استوانه ای و گاهی در بن پهن تر است .
پارافیزها دارای دیواره عرضی و شکل انها گرزی است .
آسکوسپورها بیرنگ ، یک سلولی ، بیضوی تا استوانه ای کشیده و چند هسته ای هستند .
شکل غیرجنسی آن دیده نشده است .
گونه الگو M.esulentaاست .
جنس هلولا
این جنس از خانواده هلولاسه بوده و دارای آپوتسیوم زین اسبی یا فنجانی شکل به عرض حدود ده سانتی متر می باشد آپوتسیوم ها پایه دار به صورت انفرادی یا گروهی روی خاک و یا چوب های پوسیده تشکیل می گردند . در هیمنیوم زین اسبی یا فنجانی تعداد فراوانی اسک استوانه ای و دریچه دار قرار دارد . نوک اسک ها در محلول ید ابی نمی شود . هر اسک حاوی هشت اسکوسپور تک حجره ای بیضی تا دوکی شکل شفاف است .
هر اسکوسپور دارای یک حفره بزرگ روشن در مرکز است و در زمان بلوغ دارای چهار هسته می باشد .
خانواده تو براسه
این خانواده توسط گیاه شناس بلژیکی Barthélemy Charles Joseph در سال 1822 شناسایی شد .این خانواده دارای آسکوکارپهای زیر زمینی هستند .مطالعات شکل ظاهری و مسائل مولکولی آنها شواهد قوی برای عادت زیرزمینی و دیسکومیست با آسک درپوش دار آنها را نشان می دهد .
بعضی جنسهای زیرزمینی هم چنین در خانواده های دیگر غیرزیرزمینی قرار می گیرند . کلیدهای شناسایی زندگی کم بعضی گونه ها روی سطح زمین و در ریشه های کوچک گیاهان مشاهده می شود . مناطقی که آهو و سنجاب دارد کود آنها ممکن است منبع آسکوکارپها شوند که البته جذب حشرات خواهند شد و در شرایط مناسب کلید شناسایی به وجود می آورند .
آسکوکارپها معمولا زیر خاک هستند و بسیاری از گونه ها نزدیک همدیگرند . وقتی اسکوکارپها خراب شوند یا به وسیله حیوانات قارچ خوار شکسته شوند آسکوسپورها رها می شوند .
در بین گونه های مورد بررسی لایه های مرکب جنس توبر ، روی ریسه ها تشکیل شده و توده های ریسه در نهایت توسعه می یابند . در گونه های T.aestivum و T.rufum آسکها کروی و بیضوی شکل و پهن هستند و روی لایه های مرکب تشکیل می گردند .
در بسیاری از گونه ها آسکوسپور ها کروی و مهره مانند با جدارهای پیچیده و دارای چند لایه میباشند .
اسپورهای خانواده توبراسه ممکن است با ساختمان غیرمعمولی محاصره شوند و شکل غیر جنسی با ریسه ها تشکیل می شود . قارچ های روی ریشه گیاهان یا قارچ های مورد مطالعه در آزمایشگاه از این خانواده با موفقیت روبرو بوده اند .بسیاری از قارچ های دنبلان که به صورت تجاری به فروش می رسند از نظر محلی مربوط به فرانسه یا ایتالیا می باشند و گونه T.melanosporum مشابه قیمت آنهاست .
اگرچه ارتباط پستانداران و قارچ ها باید بهتر مطالعه شود ، حشرات نیز با آنها ارتباط دارند . پاکیونی در سال 1991 از تعدادی روغن های فرار و عظرهای قارچ ها برای به دام انداختن بند پایان استفاده کرد اگرچه هزاران عدد از بندپایان از داخل اسباب و اثاثیه و مکان های مختلف یافت شدند و از قارچ ها خوراکی تغذیه می کنند اما بوسیله دی متیل سولفید هم به دام می افتند . این گروه شامل تعداد زیادی از سوسک ها و جوربالان بود این گونه سوسک از گونه T.melanosporum تغذیه کرده و از داخل اثاثیه جمع اوری شد و زمان جمع اوری ان مقارن با زمان تولید مثل آسکوسپورهای بالغ بود و این باعث شد که دانشمندان پیشنهاد کنند که انها با تاریخ تکاملی و زندگی قارچ ها ارتباط نزدیکی دارند .
هم اکنون این قارچ در کارخانجات بزرگ با استفاده از گونه های مشخص می تواند به فروش برسد .
باغهای تولید قارچ خوراکی در فرانسه اسپانیا و ایتالیا یافت می شوند .